Gitar Öğrenmek İçin Teorik Dersler...

Müzik Nedir ?

Müzik seslerle yapılan sanat türüdür. Sanat bir bütündür, bu yüzden diğer sanat dallarından ayrı düşünülmez . Tüm sanat dalları birbirinden devamlı etkilenmiş ve aynı ölçüde gelişme göstermişlerdir. Müzik'de diğer sanat dalları gibi yaşama bir yaklaşım şeklidir. Gerçek hayattan soyutlanmaz. Böyle düşünmeyenler için müzik geçici bir hevesten başka birşey olmaz ve daha ileriyede gidemezler zaten . Müzik dünyasının içine girdiğinizde müziğin anlamını daha iyi hissedeceksiniz .

KAÇ TÜR GİTAR VARDIR VE NE TÜR TEKNİKLERLE ÇALINMAKTADIR.


1) Akustik Gitarlar : Temel olarak akustik gitarlar iki formda buunur.

a) Naylon telli gitarlar.
b) Çelik telli gitarlar.

Her nekadar naylon telli gitarlar klasik ve flemanko müziği , çelik telli gitarlar da folk , blues , jazz ve rock müziği için kullanılıyorsa da bu konuda kesin bir kural yoktur.

Çelik telli gitarlar köken olarak naylon telli gitarlardan gelmiştir.

Değişik model, şekil, malzeme , ses karakteri ve kullanım olarak sayısız varyasyonları vardır, Ancak akustik gitar kavramı bir yüzyıldan fazla zamandır değişmeden kalmayı başarmıştır.

2) Elektronik Gitarlar : Bu gitarların gelişimi çelik telli akustikler gibi Amerika'da başlamıştır. Tüm elektronik gitarları birleştiren özellik PICK-UP'tır.

PICK-UP enstürmanların sesini veya tellerin titreşimini elektrik sinyallerine dönüştüren bir araçtır . Bu sinyaller daha sonra bir ses anfiden geçirilip kolonlar tarafından dinlenir.

Gitar çalma tekniklerine gelince ; birçok gitar ustalarının kendilerine özgü tekniklerinin yanısıra temel olan bazı öğrenim yöntemleri vardır. Bunların tümü duyum ve tecrübenin ürünüdür. Bu nedenledir ki, başlangıç olarak enstürmanın kendi içindeki dağasını tanımalı , onunla nasıl uyum sağlayacağınızı öğrenmelisiniz. Yani temel yöntemlerle başlamalı , sabırlı ve disiplinli olmalısınız.

Hangi stillerle gitar çalacağınıza nasıl karar vereceksiniz ve nasıl bir başlangıç yapmalısınız.?

Habgi sitille gitar çalacağınıza ilgi duyduğunuz müzik türüne göre karar vermelisiniz . Bunu anlamanın yoluda çok iyi dinleyici olmanın yanısıra gitarla disiplinli çalışmaktır . Bir genelleme yapacak olursak bugün dünyada en çok dinlenen müzik türleri POP ve ROCK olarak görünmektedir . Klasik ve jazz müziği dinleyicilerinin sayısı ise çok azdır . Yapmanız gereken şey ise yukarıda belirttiğim gibi öncelikle enstürmanınızı keşfetmelisiniz. Sonrası yeteneğiniz ve sabrınız sayesinde kendiliğinden gelişecektir.


Bu program sayesinde gitar öğrenmenin avantajlar.

Bu program ile gitar öğrenirken kesinlikle sıkılmayacaksınız ve daha çabuk öğreneceksiniz. Kitaplarla gitar öğrenmeye çalışırken bu işe yeni başlayanlara , içinde bir dünya nota ve işaretlerle dolu sayfaları okumak kafa karıştırmaktan başka hiçbirşey olmayacaktır . Ama bu program size hem görsel olarak hemde sesli olarak hizmet veriyor. Bu işi sıkılmadan başarmanın yolu ya öğretmen gözetiminde çalışmak yada bu programla çalışmaktır. İşte bu programın en büyük avantajı budur.



GİTARA BAŞLARKEN


Şunu hemen belirteyim ki çalmak bir gecelik iş değildir. Bu başlangıçta öğrenilmesi kolay ancak üzerinde ustalaşılması zor bir enstürmandır.

TEMEL KURALLAR

Burada anlatılacak temel kurallar hem genel hemde bu programdaki çalışmalara ilişkindir . Şimdilik sadece incelemeniz yeterli olacaktır. Çalışmalarınız sırasında sadece incelemeniz gerektiği zaman sizlerden bilgileri hatırlamanız isteyeceğim.

Dizek: Birbirine eşit ve paralel beş çizgidir. Bu çizgilere ve aralarındaki boşluklara notalar yerleştirilir . (Grafik bölümde örnek mevcuttur : Dizek)

Notalar : Sesleri ve bu seslerin süre uzunluklarını gösterirler. Aralarındaki şekil farklılıkları , kendi içlerindeki süre uzunluklarını belirtir. Dizek üzerindeki yerleşimleri ise sesleri belirtir.(Grafik bölümünde Notalar ismi ile bir örnek mevcut)

Notaların isimleri : Grafik bölümünde Nota isimleri bölmünü tıklayarak inceleyebilirsiniz.

Açkılar : Dizek başında bulunur . Dizek üzerinde notaların isimlerini belirtmek amacıyla kullanılırlar. Üç açkı biçimi vardır:

a) Fa Açkısı : Kalın sesleri yazmak için kullanılır. Grafik bölümünde örnek mevcut.
b) Do açkısı : Orta sesleri yazmak için kullanılır. Grafik bölümünde örnek mevcut.
c) Sol açkısı : İnce sesleri yazmak için kullanılır. Grafik bölümünde örnek mevcut.

Biz çalışmalarımızda sol açkısını kullanacağız. En çok kullanılan açkılar sol açkısı ve dördüncü çizgideki FA açkısıdır.

AÇKI

hangi çizginin üzerine konumlanmışsa o çizgideki nota o açkının adını taşır. Grafik bölümündede göreceğiniz gibi (sol) sol açkısı dizekte ikinci çizgi üzerindedir. Böylece dizekte ikinci cizgi çizgi üzerinde notalar sol sesini ve süre uzunluğunu gösterirler.

SOL

Dizek üzerinde notalar aşağıdan yukarı doğru sıralanırlar . Öyleyse sol sesinin yerini bildiğimize göre diğer notaları bulmak kolay olacaktır. Sol sesi üzerindeki boşluk LA sesi verir . (Grafik bölümünde örnek mevcut : Sol)

Değişimler: Önüne konduğu notanın sesini değiştirmek için kullanılır.

1.DİYEZ : Önüne konduğu notanın sesini inceltir.(Grafik Bölümünde Görebilirsiniz.)
2.BEMOL : Önüne konulğü notanın sesini kalınlaştırır. (Grafik Bölümünde Görebilirsiniz.)
3.DOĞAL : Diyaz ya da bemolün etkisini kaldırır (Grafik Bölümünde Görebilirsiniz.)

Değişim hangi noktayı etkileyecekse o notanın konduğu boşluğu boşluk yada çizgi üzerine konur.

Değişim iki yerde bulunur.

1) Açıdan hemen sonra : Bu durumda o nota tüm parça boyunca o değişim ile çalınır. Örneğin Sol notasının bulunduğu çizgide ise parça boyunca SOL notası o değişimle çalınır. Sol notasının oktavları da aynı değişime uğrar.(Grafik Bölümünde Değişim1 ve Değişim2 adında iki örnek var)

2) Herhangi bir ölçü içinde : Bu durumda ise belirttiği nota yalnızca o ölçü içinde değişime uğrar.

Nokta : Yanına konduğu Notanın süresini , o notanın süre uzunluğunun yarısı kadar uzatır.

Noktalı Bilik üç ikilik eder (Grafik Bölümü : Noktalı Bir birlik)
Noktalı Bir ikilik üç dörtlük eder (Grafik Bölümü : Noktalı birikilik)
Noktalı bir dörtlük üç sekizlik eder (Grafik Bölümü : Noktalı Bir dörtlük)

Ölçü içindeki noktaları aritmetik değerlerle ifade edip değerlendirirseniz , her ölçü içindeki değerler toplamın birbirine eşit ve 3 tane 4'lük olduğunu görürsünüz.

Üçleme : Bir nota biçiminin üç eşit parçaya bölünmesidir. Bu yapıldığında altına yada üstüne üç rakam yazılır ve üçleme olduğu belirtilir.

Bağ : Aynı sesi çıkartan iki notanın sürelerini birbirine ekler . Bu işlemle bir çok notayı birbirine ekleyebiliriz.

Diyatonik Dizi : Tonalite kurallarına uyarak seslerin, Birbirini arkasına sırayla dizilmesidir. Yedi nota sırayla dizildikten sonra birinci sesin oktavı sekizinci ses olarak eklendiğinde dizi tamamlanmış olur. Bu dizideki her nota DERECE olarak adlandırılır. Dizinin sesi birinci derecedir.

Bir perde , Yarım perde : Bir dizide komşu dereceler arasındaki uzaklıkların hepsi birbirine eşit değildir. Bu uzaklıklar BİR PERDE ve YARIM PERDE olarak iki çeşittir.

Örnek verdiğimiz dizide araları YARIM PERDE olan derecler şunlardır.

Üçüncü ve dördüncü dereceler arası.

Yedinci ve sekizinci dereceler arası.

Araları TAM PERDE olan dereceler ise:

Birinci ve ikinci dereceler arası ,

İkinci ve üçüncü değerler arası,

Dördüce ve Beşinci değerler arası,

Beşinci ve altıncı değerler arası,

Altıncı ve yedinci değerler arası

Başka bir değişle , Mi ile Fa , Si ile Do arası yarım perdedir. Diğer dereceler arası ise tam perdedir.

Ölçü ve Ölçü Çizgileri : Bir müzik parçası ölçülerden oluşur. Ölçü çizgileride ölçüleri birbirinden ayırır ve dizek çizgilerini dik keserler

Zaman : Bir ölçünün kendi içinde bölümlere ayrılmasına denir. iki zamanlı , Üç zamanlı , Dört zamanlı diyebiliriz.

'Parça kaç kaçlık' diye bir soruyla karşılaşabilirsiniz: Burada açkıdan ve değişimden sonra eklenen rakamlar düşünülür. Dizekteki üst üste iki rakakam göreceksiniz.

A) Alttaki rakam : Ölçü içindeki notanın süre uzunluğunu gösteririr.(Birim olarak)

B) Üstteki rakam : Ölçüyü oluşturan birim notanın süre uzunluğunu gösterir. (Birim olarak)

Örnek : İKİ DÖRTLÜK yazıldığında bir ölçü içinde iki tane dörtlük olduğu anlaşılır. Yani o ölçüdeki notaların süre uzunluklarının toplamı , iki tane dörtlük notanın süre uzunlukları toplamına eşittir. Kafanız karışmadan grafik bölümündeki verilen örneği inceleyin (örnek ismi : iki dörtlük) Bu kavramın kafanıza yerleşmesi çalışmalarımızda temel olacağından oldukça önemlidir.

Yineleme : Müzik parçasının herhangi bir bölmesi iki kere çalınacaksa YİNELEME ÇİZGİSİ kullanılır. Bunlar Çift ölçü çizgisinin yanına ikinci ve üçüncü dizek boşluklarına yerleştirilir. (grafik bölümündeki Örnek ismi : Yineleme )

Dolap : Bir bölmenin yinelenmesi yapıldıktan sonra son ölçü değişik çalınabilir. Buna dolap denir .



NOTA İSİMLERİNİN ŞİFRE KARŞILIKLARI

Pekçok kitapta, gerek şifreleri okurken , gerek teorik bilgileri öğrenirken ve şarkı çalmak için akor çalışırken , nota isimleri karşınıza Do,re,mi,fa,sol,la,si diye gelmeyecektir. Her zaman karşınıza tek harf halinde çakacaktır. Aşağıdaki şifreleri ezberlemeniz gerekecek.


DO : C
RE : D
Mİ : E
FA : F
SOL : G
LA : A
Sİ : B

Eğer bu şifreleri la'dan itibaren ezberleyecek olursanız alfabetik sırayla gittiğini göreceksiniz.


LA : A
Sİ : B
DO : C
RE : D
Mİ : E
FA : F
SOL : G

AKORT

Gitarınızı birkaç türlü akort edebilirsiniz. Bunlardan en kolayını size öğreteceğim.
Öncelikle gitarınızın alttaki e telini yani ince mi telini piano,org,diyapozon ve akord düdüğü ile akorunu yapın . Başlangıçta yanınızda bir öğretmen olmadan akort yapmayı öğrenmeniz biraz zor olur ama bu program sayesinde hiçbir zorluk çekmeyeceksiniz. Eğer piyano , org veya diyapozon gibi akort yapmanıza yarayacak herhangi bir alet yoksa iş tamamen sizin kulağınıza kalıyor. Akort bölümünde sizlere her nota için kaydedilmiş sesler verdik bu sesleri kullanmarak akort yapabilirsiniz.

1) Alt e telini yukarıda anlatıldığı gibi akort yapın.
2) ikinci telde , (B) 5.perdeye basın alttaki E teli ile ikinci teli akortlayın (yani iki telden çıkan sestonu aynı olmalı )
3) Üçümcü telde , (G) 4.perdeye basıp altındaki B teli ile akordlayın.
4) Dördüncü telde ,(D) 5.perdeye basıp altındaki G teli ile akortlayın.
5) Beşinci telde (A) 5. Perdeye basıp altındaki D teli ile akordlayın.
6) Altıncı telde (E) 5. Perdeye bası altındaki A teli ile akordlayın.


Görüldüğü gibi yukarıda teller birbirine göre akord edilmetedir. Programın Akort bölümünde tüm sesleri ayrı ayrı dinlemeniz mümkün. Hem telleri tek tek akordlayabilirsiniz hem de kontrol edip karşılaştırabilirsiniz.

Grafik bölümündeki şekilde akordlarken yapacağınız işlemler basitçe gösterilmiştir.(Grafi Bölümündeki örnek ismi : Akord şeması)

GENEL OTURUŞ VE TUTMA TEKNİĞİ

A) GENEL OTURUŞ


Gitarda tutuş tekniği , müzik türlerine ve sanatçıların kendi geliştirdikleri yöntemlere göre de değişir . Grafik bölümündeki resimlerde 4 değişik oturuş şekli görülmektedir. Burada önemli olan gitarın vücutla birleşmesidir. Bu nedenle de tüm kaslarınızın rahat olması gerekir. Yani fazla enerji harcamadan mümkün olan en güzel sesi çıkarmalısınız. Eğer çalışmalarınızda gitarla oturuşta hatalı pozisyonlar öğrenirseniz, ileride belli seviyelere gelebilecekken , kendinizi şimdiden kısıtlamış olursunuz. Bu nedenle özellikle oturuş ve teknik çalışmaları kesinlikle aksatmayız.

TEK AMACIMIZ AZ ENERJİ KULLANARAK
KALİTELİ SES ELDE ETMEK

Gitarınızı doğru tutablirseniz gitarınız sağa sola kaymaz . İlk olarak gitarı iyi kavrayarak sağlam tutmalısınız. Gitarınızı sabit tuttuğunuzda çalışmalarınız daha rahat olacaktır. İlk başlarda gayet normal olarak biraz zorlanacaksınız ama bu işte yeni olduğunuz içindir. Gitarın doğasını keşfetmek için ilk olarak klasik yöntemlerle çalışmalısınız.

KLASİK GİTARDA OTURUŞ : Gitarı öğrenmeye başladıkça bu çalışmalarınızın yoğunluğuna bağlı tabiki , Gitara olan hakimiyetiniz artacak ve gitarı çaldığınızda çıkan seslerin kalitesinin arttığını sizde far edeceksiniz. Bu yöntemle siz klasik müzik ile sınırlı kalmayacaksınız. Bu çalışmalar ileride yapacağınız müzik türlerinin temeli olacaktır.

BURADA YAZILANLARI HARFİYEN VE DİKKATLİCE UYGULAYIN

1- Gitarı sol bacağınızın üzerine sağlam bir şekilde yerleştirin. Sol bacağınız yüksek durumda olsun ama biraz dışarı doğru açık olsun . Gitar sol bacağınızın üzerine tam oturmalıdır. ,Yalnız bu konumda çalarken kesinlikle telleri görmek için gitarı kendinize doğru çevirmeyin veya siz gitarın üzerine yüklenmeyin bu amatör işidir .
2- Sağ kolunuzu gitarın sağ üst köşesini sıkıca tutacak şekilde gitarın eşiğine doğru sarkıtın. Gitarı en ufak bir sarsıntıda hareket etmeyecek şekilde sıkı tutun ve sabitleyin.

B) SOL ELİN KULLANILIŞI VE EGZERSSİZ

1- Sol elinizi gitara alıştırmak için boş kaldığınızda devamlı parmaklarınızı bastırarak baş parmağınızla diğer parmaklarınıza sırası ile sertce dokunun bu en iyi egzersiz çalışma tekniklerinden biridir.

2- İlk olarak gitarınızın sapını tutun. Gitarınızın sapına baş parmağınızın etli kısmını tellere bastırırken dengeleyecek şekilde bastırın. Baş parmağınızı size karşıdan bakan birisi kesinlikle görmemeli yani baş parmağınız dik duran gitarınızın sapının arkasına saklanmalıdır.

3- Bir , iki , üç ve dör numaralı parmaklara gelince : Parmaklarınızın tele değecek olan boğumu tele dik olarak gelmesi gerekiyor. Bu şekilde tellere bastırmazsanız parmağınızın iç bölümündeki yumşak kısım tellere değer ve gitarınızdan çıkan ses kalitesi düşer ve güçsüz bir ses elde edersiniz. İlk başlarda bunları uygulamak size zor gelebilir ama alıştıktan sonra zorluk diye birşey kalmayacaktır ve gitarda ilerlemeniz daha kolay olacaktır .

4- Gitarın birinci perdesinden itibaren parmaklarınızı eşit aralıklarla yerleştirin. Bütün parmaklarınıza aynı kuvvette baskı uygulayın yani parmaklarınıza uyguladığınız kuvveti dengeleyin.

5- Parmağınızı perdelerin ortasına yada bir önceki perdeye yakın basarsanız hem kalitesiz cızırtılı hemde güçsüz bir ses almanıza sebep olur.


C) Yeni başlayanlara genelde sağ el sorun olacaktır. Neden derseniz sağ elde iki temel çalma yöntemi arasında kararsız kalmalarıdır. Bu programda siz hem pena hemde el ile çalmayı öğreneceksiniz. İster pena tekniğini ister el ile çalma tekniğini öğrenip yeri geldiğinde istediğiniz teknikle çalabilirsiniz. Ama en iyi ne şekilde çalabiliyorsanız o yöne doğru çalışmalarınızı yoğunlaştırın .



SOLAK GİTAR ÇALABİLİRMİ ?


Bu soru sorulduğunda verilen cevaplar genelde aynırdır. Gitarın tellerinin yerini değiştirirsin olur biter. Ama bu pek iyi değildir yani solak olmanız birşeyi değiştirmez yani eğer gitar çalmaya normal olarak yani tellerin yerini değiştirmeden standart yöntemle öğrenirseniz çok daha iyi olur çünkü ülkemizde özellikle solaklar için üretilen gitarlar fazla bulunmamaktadır. Solak olmanız sizde olan yeteneği engellemez eğer gitar çalmaya yeteneğiniz varsa sağ ellede bir süre içinde çalmaya alışacaksınız. Bu sandığınız kadar zor olmayacaktır.

PARMAKLARIN KULLANIMI



Grafik bölümünde her iki elimizle ilgili şaretler gösterilmiştir.

Gitar çalarken çıkan ses kalitesi parmaklarımızın duruş şekline ve tırnaklarınızın uzunluğuna bağlıdır. Parmaklarınızı düzgün tutar ve tırnaklarınızı uygun uzunluğa getiririseniz gitarınızı çalarken çıkan ses kalitesi o derece iyi olur.

Parmaklar canlı hareket etmeli tellerin karşısında tellere uyumlu durmalıdır. Kesinlikle tellere vururken telleri tırnaklarınızla çekmeyin. Gitarı çalarken tellere sakin , nazik ve küçük hareketlerle vurun. Vurduğunuz her teli hissedin . Gitar çalarken artık o enstürman sizin vücudunuzun bir parçasıymış gibi davranın.

Çalışmaları birkere uygulayıp geçmeyin. Her iki elinizde kontrolü sağlamalısınız . Elleriniz birbirine senkron olarak çalışmalı ve gitar çalarken gitarla bir bütün hale gelmelisiniz gitar sizin bir organınız gibi düşünün ve ses gelmeden sesi hissedin .

Tellere vururken kesinlikle parmaklarınızı kırmayın. Parmaklarınız olabildiğince düz olmalıdır. Daha ayrıntılı bilgiye egzersizlere başladığımızda öğreneceksiniz.

PENA ÇEŞİTLERİ VE NASIL KULLANILDIKLARI


Penalar çeşitli kalınlıklarda ve serlikte olanları vardır. Her birinin değişik kullanım alanı ve tekniği vardır ama benim size tavsiyem yumşak olanını seçmeniz. Penayı baş parmağınız ile işaret parmağınız arasında tutun. Penayı ne çok sıkı nede çok gevşek tutun. Eğer gevşek tutarsanız çalarken pena elinizden düşer. Çok sıkı tutarsanız da penaya istediğiniz esnekliği veremezsiniz.

Hangi teknikle çalışırsanız çalışın tellere vuruken hem yumşak hemde sert tonları elde edebilmelisiniz. Teller üzerindeki kontrolünüz artıkça yumşak tan serte kadar elde edeceğiniz tonlar artacaktır.
 
TABLATURE

Tablature sistemi nota yazılım sistemi ile karşılaştırılmamalı tamamen ayrı düşünülmelidir. Müzik ve solfej hakkında fazla bilginiz olmasa bile tablature'ye bakarak çalmayı öğrenebilirsiniz . Tablatur gitarda hangi telde hangi perdeye basacağını gösterir, notaların süre ve uzunlukları hakkında bilgi vermez. Bu yüzden size verilen bu kolaylık aslında sedece alışmanız içindir bu yöntemle çalarken bir yandan da notaları öğrenmeli ve notalarla çalmalısnız.

TABLATURE, birbirine paralel altı çizgiden oluşur. ÖLÇÜ ÇİZGİLERİ , Tablaturu dik kesen çizgilerdir.

Çizgiler telleri temsil eder çizgilerin üzerindeki rakamlar ise o tel üzerinde hangi perdeye basacağınızı size gösteriri ve buna göre tablaturu çalarsınız.

ÇİZGİLER = TELLER

SAYILAR = PERDELER

ÇİZGİLER

1- Üst çizgi gitarda alt E telini,
2- 2. çizgi gitarda B telini
3- 3. çizgi gitarda G telini
4- 4. çizgi gitarda D telini
5- 5. çizgi gitarda A telini
6- 6. çizgi gitarda üstteki (Kalın) E telini temsil eder.

Tablature üzerindeki rakamlar size hangi perdeye basacağınızı gösterir. Grafik bölümünde tablature ismiyle bir örnek mevcut.

Grafik bölümünde Tablature 1 isimli örneğe baktığımızda iki nota ard arda çalınacağını gösterir. Tablature 2 isimli örnekte görüldüğü gibi rakamlar üst üste duruyorsa notaları aynı anda çalmanız gerekir.

Tablaturda sayı bulunmayan tellere basılmaz.Ölçü içinde sayılar soldan sağa doğru okunarak çalınması gerekir.Şimdi grafik bölümündeki örnek 1'e bakarak çalmayı deneyin. Ayrıca örnek 2 'de tablaturun nota karşılığıda verilmiştir.



AKOR


Gitar çalmaya yeni başlayan kim olursa olsun akor atmayı öğrenmek ister. Fakat başlangıçta bu biraz zor gelebilir yani yeni gitar çalamaya başlayan birisi düzgün tellere basamayacağındana akor seslerini bozuk alacaktır işte bunlardan dolayı hevesiniz kaçmasın kim olursa olsun gitar çalmaya yeni başladığında doğru düzgün akor atamazsınız ancak çalışmaya devam ederseniz gitar çalarken çıkardığınız ses kalitesi artar .

Sizlere 15 değişik akor öğretmeye çalışacağım. Bu akorlar değişik kombinasyonlar kullanarak basit arajmanlar yapabileceğiniz akorlardır.

İlk olarak her akoru iyice şeklini ezberleyin . Parmaklarınızı teker teker yerleştirin bastığınız notalardan herhangi birisi asi ses veriyorsa yani iyi ses vermiyorsa parmaklarınızdan birisi yanlış yerde demektir eğer doğru yere koyduğunuz halde bozuk ses çıkıyorsa akort ayarlarınızı kontrol etmeniz gerekir. Boşta duran tellerden herhangi birinden ses gelmiyorsa yada boru gibi bir ses çıkıyorasa bu seferde parmaklarınızdan biri o tele hafif dokunuyor demektir parmaklşarınızla tellere bir çekiç gibi basın bu durumu düzeltecektir.

Bir parça içinde akor atarken attığınız akorun uzunluğu kısalığı değişebilir bu yüzden bir akordan diğerine çok çabuk bir şekilde geçmeniz gerekebilir işte bu yüzden akor çalışırken devamlı değişik akorlara geçiş yapın ancak bu şekilde profesyonelleşirisiniz.

Her akorun bir şifre karşılığı vardır. Bunları sizelere sırası ile aşağıda bir liste şeklinde verdim ve bu akorların her birini nasıl basacağınızı gösteren şemalarda grafik bölümünde mevcut.Ayrıca her akor için örneklenmiş seslerde audio listesinde var bu bölümden akorları dinleyerek sizin attığınız akorlar ile karşılaştırabilirsiniz.

Do major gamını inceleyecek olursak do major gamının karşılığı şifre=C dir bu şifrelerin yanında küçük m harfi varsa o akorun minör olduğu anlaşılır. Eğer şifrenin yanında hiç harf yok ise o akor majördür.

E - Mİ MAJÖR
E7 - Mİ MAJÖR YEDİLİSİ
Em - Mİ MİNÖR
A - LA MAJÖR
A7 - LA MAJÖR YEDİLİSİ
Am - LA MİNÖR
D - RE MAJÖR
D7 - RE MAJÖR YEDİLİSİ
Dm - RE MİNÖR
C - DO MAJÖR
C7 - DO MAJÖR YEDİLİSİ
G - SOL MAJÖR
G7 - SOL MAJÖR YEDİLİSİ
F - F MAJÖR
B7 - Sİ MAJÖR YEDİLİSİ

BARE

Yeni başlayanlar için 15 değişik akorun nasıl çalınacağını akor bölümünde öğrendik. Bu bölümde ise bare dediğimiz tekniği öğreneceksiniz.

Bare akorları isimlerini işaret parmağının konumuna göre alırlar. İşaret parmağı , en üstte altı telin altısına birlikte aynı anda basarak gitar sapının başındaki eşik gibi görev yapar bir anlamda bu tekniği uygulayarak gitarın sapını kısatmış gibi birşey yapıyorsunuz. ( Bu işlemi capo denen alet de yapar ama bu alet abit olduğu için devamlı yerini değiştiremessiniz.)

Bare basmak başlangıçta zor gelecektir bu yüzden bare basmaya başlamadan önce akor'ları iyice çalışıp öğrendikten sonra bare çalışmaya başlayın. Bare çalışırken baş parmağınız herzaman için karşı bir kuvvet uygulayacak konumda olsun yani daha öncede söylediğim gibi siz gitarı çalarken size karşdan bakan birisi baş parmağınızı kesinlikle görememesi gerekir.İşaret parmağı ise bütün tellere düz bir konumda basması gerekir. İlk başlarda tüm tellerden temiz bir ses elde edene kadar değişik tellere basın . Grafik bölümündeki örnekleri inceleyerek doğru şekilde bare basmaya çalışın .

Aslında bare akorları normal akorlardan bir farkı yoktur tek farkı normal akorları daha alt perdelerden çalabilmek için parmaklarınız basacağınız akor pozisyonunu aldıktan sonra işaret parmağınızla normalde gitarın eşiği hangi perdeye denk geliyorsa o perdeye bare bastığınızda çaldığınız akor bare akoru olmuş olur bu da size daha fazla akor basabilmenizi sağlar.

E akoru Bare 2 isimli örnekte görüldüğü gibi üstteki E akora adını veriyor. Bu akoru bir perde ileri kaydırdığımızda ise Fa major akorunu elde ederiz. Gördüğünüz gibi E akor formunu koruyarak yeni bir akor ürettik.

Burada akora adını veren nota yine en üst teldeki perdenin notasıdır. Yani f sesidir. Daha ileri pozisyonlarda aynı şekilde akor üretmek mümkündür. Bunların haricinde bir akoru basarken değişik posizyonlarda ve yapılarda da basabilirsiniz. Ama bunları yapmaya başlamadan önce temel akorları ve bareli akorları çalışmanız yeterli olacaktır.

E Formundaki bare akorları (Mi Majör)

Şimdi daha önce öğrendiğiniz E akorunu hatırlayın , grafik bölümündeki Bare 3 ve Bare 4 isimli resimde de gördüğünüz gibi ilk üç parmağınızı akor basmak için kullanıyorsunuz. Ama bare basmak için birinci parmağınızı serbest bırakmanız gerekir. Şimdi yapacaklarınızı sıralayalım

A) İlk olarak işaret parmağınızı yani birinci parmağınızı kullanmadan E akorunu basın . Grafik Bölmünde Bare 3 olarak örnek mevcut
B) Daha sonra oluşturduğunuz bu akoru hiç şeklini bozmadan bir perde ileri taşıyalım . Grafik Bölmünde Bare 4 olarak örnek mevcut
C) Şimdi birinci perde boş kaldığından birinci perdeye işaret parmağınızı bastırın . Grafik Bölmünde Bare 5 olarak örnek mevcut

İşte bukadar normalde bastığımız E akorunu bir perde ileriye taşıyıp başındaki boş kalan perdeyede işaret parmağımızı bastırınca F akoru oldu . Bu teknikle diğer perdelerlede akor oluşturabilirsiniz. (Buna akorun kök sesi denir.)

Hiçbirzaman şunu aklınızdan çıkarmayın gitar üzerinde her perde , yarım sestir yani F akorundan sonraki perdeye akor formunu kaydırdığımızda G akorunu değil F# diyez akorunu elde ederiz bir sonraki akor için ise iki perde atlamamız gerekir yani F diyezden sonraki perdeye atlarsak busefer G akoruna geçmiş oluruz. Diğer perdelerde aynı şekilde devam eder.

A Formundaki Bare Akorları (La Majör)

Bu bölümdede aynı sırayı takip ediyoruz.

A)Birinci yani işaret parmağınızı kullanmadan Bare 6 resmindeki gibi A akorunu oluşturun.
B)Şimdi yine Bu oluşturduğunuz Akoru Bare 7 resmindeki gibi Bir perde ileri taşıyın .
C)Ve en son olarak boş kalan perdeye birinci parmağınızla bastığınızda bu akor B bemol akoru olacaktır . Grafik bölümünde Bare 8 isminde örnek mevcut.

Diğerlerinde olduğu gibi bu akorda diğer perdelere kaydırıldığında yeni akorlar elde edilir.

Bu akor formunda akora adını veren ses üsten ikinci telden çaldığınız sestir. Buda demek oluyorki bareli akorlarda üsten ikinci teldeki bastığınız nota o akora adını veriyor.


Em FORMUNDAKİ BARE AKORLARI (Mi Minör)

Bu formdaki akorların daha önceki formlardaki akorlar'dan farkı E açık formunda 2 nolu parmağın kaldırılmasıdır.

A) Birinci parmağınızı kullanmadan E akorunu basın. Grafik bölümünde Bare 9 isminde örnek mevcut .
B) İkinci parmağınızı kaldırın. (Bu akorun Em akoru olduğunu hatırlayacaksınız.)Grafik bölümünde Bare 10 isminde örnek mevcut .
C) Aynı şekilde bu formu bir perd ileri kaydırıp bastığınızda Fm akorunu elde edersiniz.Grafik bölümünde Bare 11 isminde örnek mevcut .


Am FORMUNDA BARE AKORLARI (La Minör)

A) Birinci parmağınızı kullanmadan Am akorunu basın.Grafik bölümünde Bare 12 isminde örnek mevcut .
B) Daha öncekiler gibi bu akor formunu bir ileri perdeye kaydırıp işaret parmağınız ile bare basın. (Bu akor B bemol minör olur)



CAPO

Capo aleti akor formlarının alt perdelere taşıyan Suni bir baredir. Her gitar için değişik bir capo aleti vardır. Capo aleti bağladığınız perdedeki tüm tellere bastırarak gitarın eşiğini o perdeye taşır böylelikle daha alt perdelerden gitarınızı çalarken daha rahat çalışırsınız. Grafik bölümünde değişik Capo aleti örnekleri mevcut.

Bu alet eğer bir ritim üzerine solo atarken eğer hep alttellerden çalacaksanız işinize yarar bunun haricinde çeşitli amaçlar için kullanabilirsiniz. Capo kullanmadan alt tellerden solo bir çalışma yaparken boş tele vurmadan çalışmanız gerekir buda parmaklarınızın çabuk yorulmasına neden olur.

SOL ELİN KULLANIMI

Bu bölümde sağ elinizin kullanmadan çalışacaksınız. Amacınız ise sol elinizin parmakalrını , perdelere doğru yerleştirmeyi öğreneceksiniz.

Şimdi ilk olarak 6. telin birinci perdesine basın ve 2,3,4 perdelere basarak 1. tele kadar inin ve perdeler basarken birbirine yakın basmaya çalışın ve baş parmağınızın konumuna dikkat edin karşıdan birisi size baktığında baş parmağınızı görmemesi lazım yani gitarın sapının arkasına saklansın ve ön taraftan tellere basan parmaklarınıza karşı bir kuvvet uygulayacak şekilde bastırın. Bu egzersizi yaparken sadece 1,2,3,4 değil aynı zamanda bunun tam tersininde yapın yani 4. telden 1. tele doğru da basın . Bu egzersizi takılmadan yapana kadar tekrarlayın ve belli bir hızla yapmaya başladıktan sonra bırakın. Gitarı nezaman elinize alsanız ilk yapacağınız egzersiz bu olsun bu parmaklarınızın ısınmasını sağlar ve daha sonra bir parça çalarken takılmazsınız.
 
SAĞ ELİN KULLANIMI

Sağ elinizi kontrol altında tutmanız gitar çalarken zamanlamanıza ve yaptığınız hareketlerin doğruluğuna bağlıdır. Çalışmalarınızı aksatmadan tekrarladıkçı sağ eliniz ritim duygunuzun bir uzantısı haline gelir ve doğru çalmak kolaylaşır.

Gitar çalmaya ilk başlarken elinize destek vermeniz yardımcı olabilir. Kolunuz gitarın üstünde hafifçe ve gevşek dururken eliniz hareketlerde ve pozisyonlarda serbest kalabilir.

Sağ el ile çalışırken tek amacımız ve kuralımız en fazla etkiyi ,Kaliteli sesi en az hareketle elde etmektir.

Tele vururken gereken sürati , enerjiyi ve gücü ön kolumuzdan ve bileğimizden almalıyız yani kesinlikle parmaklarımızdan kuvvet almamalıyız tellere vururken daha öncede söylediğim gibi parmalarımız olabildiğince düz olmalıdır.

Gitarda çalma alanı genellikle köprü ile sapın bitim yeri arası olarak kabul edilir. Ses elin tellere değme noktasına göre değişir. Köprüye yakınsa keskin ve tizdir. Tel ortasına ilerledikçe pese doğru değişir yani titreşim fazlalaşır. Parmak veya pena ile çalma tamamen size bağlıdır. Çalmak istediğiniz müzik türüne göre bu seçimi siz yaparsınız. Blues rock ve jazz çalan gitaristler pena kullanarak gitar çalarlar. Çelik telli yani akustik gitarlarda pena daha yüksek ses ve daha temiz ses çıkartır. Amerikan ve pekçok folk gitaristi sadece parmaklarını kullanarak gitarlarını çalarlar. parmaklar ile penanın süratine erişmek önemli parmak tekniği gerektirir. Fakat parmaklardaki ritmik uyumunu yaklamak için pena tekniğinizin iyi olması gerekir.
ARPEJ



Arka arkaya çalınan ve birleştikleri zaman akor oluşturan çeşitli not dizisine arpej denir. Arpej'ler gitar'da çok kullanılır,çünkü gitara has olarak bıraktığı etki çok olumludur. Arpej'leri iyi çalabilmek için telleri çalmadan evvel sol el parmakları arpeji oluşturan akor perdeleri üzerine iyice basması gerekmektedir. Arpej'in son notası çalındıktan sonra parmaklar hemen kaldırılıp başka akor'un sesine geçilir. Eğer Parmaklar her sesten sonra birer birer kalkacak olursa , her bir sesin toplamının oluşturduğu akor'un titresimine engel olur.

Sağ el parmakları veya mızrap,telleri ancak titresime getirmek için tellere dokunur ve sol elin parmakları da parmak konulmayan telleri titreşimine engel olmayacak şekilde perdelere temas eder.

Gitar her tonda çalınabilir,fakat diğer sazlarda olduğu gibi tonlar vardır,gitar'a en kolay tonlar şunlardır;Do majör, Re majör ve Minör. Diğer tonlar bare'nin çok kullanılması gerektiği için daha çok emek ister.

Sizlere örnek olarak verdiğimiz arpejlerde temel mantık aslında çok basit fakat bir okadarda parmak alışkanlığı ve hız gerektiren bir çalışmadır parmaklar arasında ve elleriniz arasında senkronu iyi tutturmanız gerekir.
ARPEJ TEKNİKLERİ

3 temel teknik vardır bunlar PİMA,PMİA,PAMİ bu teknikleri kullanarak arpej atabiliriz. İlk olarak sol elinizle istediğiniz bir akoru basın örnek olarak Aminör akorunu basın ve daha sonra 'Parmakların Kullanımı' bölümünde gösterdiğimiz pima parmaklarını kullanarak sırası ile yani gitarın üstteki 3 telden birine p parmağını kullanarak dokunun daha sonea kalan parmaklarımız i,m ve a'dır bu parmaklarımızı ise yine sırası ile en alttaki 3 tele yerleştirin ve sırası gelince her parmağınız dokunması gereken tele yumşak bir şekilde dokunarak çalsın. Pima tekniğinde parmaklarınızın dokunma sırası bu şekilde diğer tekniklerde ise örnek pmia tekniğini kullanacak olursanız parmaklarınızın tellere dokunma sırası yine aynı şekilde olacaktır ile olarak p sonra m,i ve a . Ama bilmeniz gereken en önemli şey ne olursa olsun ile olarak p parmağınız ile baştaki 3 kalın tellerden birine dokunmanız gerekiyor .
RİTİMLER


Bu bölümde kullanacağınız ritimlerden birkaç örnek verdim. Grafik bölümündeki verilen örneklerde yukarı ve aşağıya doğru oklar göreceksiniz. Bu oklar yönünde tellere vurarak örneklerde gösterdiğimiz ritimleri elde edebilirsiniz. Bu örneklerde dikkat etmeniz gereken diğerlerinden değişik olan 4/4 Rumba isimli ritim bu ritimde oklar haricinde soldan sağa doğru yatık bir çizgi göreceksiniz bu çizginin anlamı ritmi çalarken çizgiye sıra geldiğinde tellere elinizi koyarak durduracaksınız. Diğer ritimlerin hepsinin çalma şekli aynıdır.

Okların bulunduğu yerlere dikkat ederek çalmanız gerekiyor eğer ok alttaki 3 çizginin üzerinde duruyorsa orada sadece alttaki 3 tele akor basacağınız anlamına gelir eğer üstteki 3 çizginin üzerinde duruyorsa busefer üstteki 3 tele akor basmanız gerekir bunların haricinde eğer ok bütün çizgileri kapatarak aşağya veya yukarı doğru gidiyorsa busefer bütün tellere akor basmanız gerekir. Bu ritimleri çalışırken dikkat etmeniz gereken hususlardan bir diğeri ise hep aynı hızda ve arada boşluk vermeden akor basmanız eğer çalma hızınız devamlı değişirse veya arada boşluk verirseniz bu hem kulağa güzel gelmez hemde bu şekilde eliniz alışacağından ileride bu durumu düzeltmeniz zor olur.
 
PRATİK AKOR

Bu bölümde sizlere verdiğimiz akorları tekrar takrar çalışarak elinizin bir süre sonra hızlandığını göreceksiniz . Sizlere verdiğimiz akorlardan bazılarının çalınmış hallerini Audio bölümünden dinleyebilirsiniz. Çalışmalarınızı yaparken kesinlikle kendinizi sıkmadan ve ara vererek yapınız.

Akor atmaya ilk başlarken kendinizi zorlamadan basit akorları çalışmaya başlayın . Basit akorları yani akorlar bölümünde sizlere gösterdiğimiz 15 tane basit akoru iyice öğrendikten sonra yavaş yavaş bare kalıplarını çalışmaya başlayın eğer basit olan akorları öğrenmeden bare basmaya kalkarsanız bu sizi hem çok zorlayacak hemde düzgün çalamadığınızdan hevesiniz kırılacaktır.

Tellere vururken kesinlikle bileğinizi gitara yaslamayın ve bileğinizden güç alarak telleri hissederek çalmaya çalışın . Akorlar bölümünde 71 adet şarkının akor notalarını verdik bu şarkılardan 11 tanesinin örnek olarak çalınmış hallerinide aynı bölğmde bulabilirsiniz . Örnek olarak çalınmış parçaları dinleyip daha sonra aynı şarkının notalarından sizde çalabilirisiniz
 
ÖRNEK SOLO



Bu bölümde sizler için hazırladığımız birkaç parça dinleyeceksiniz. Bu dinleyeceğiniz parçalar sizler hem kulak alışkanlığıyapacak. Ayrıca 3 tane şarkının tab'larınıda bu bölğmde bulabilirsiniz. Bu şarkıların 3 değişik versionunu sizler için hazırladık ilk olarak şarkının normal halini dinleyin ve tablature'ye bakarak çalmaya çalışın ve daha sonra süslenmiş halini dinleyin ama ne olursa olsun normal halini düzgün bir şekilde çalmaya başlamadan süslenmiş halini çalmaya çalışmayın , burada sizlere verdiğimiz diğer solo örnekleri sadece kulak alışkanlığı olsun diyedir. Eliniz iyice alıştığında bu şarkıları notaları olmadan kulak alışkanlığı ile çalmaya çalışacaksınız.
 
EGZERSİZLER


Bu bölümde gitara ve tellerine parmaklarımızı iyice ısındıracağız. Grafik bölümünde sizlere verdiğim örnekleri birer birer ustaca hızlı bir şekilde çalana kadar çalışın ve daha sonra diğer egzersiz çalışmasına geçin. Örnkleri çalarken herzaman ritimli olarak çalın ritmi içinizde hissedin bu şekilde çalışarak alışmanız size bundan sonraki çalışmalarınızda profesyonellik sağlayacak.


Bu egzersizleri çalışmaya başladığınızda ilk çalarken yavaşdan başlayın daha sonra iyi çalmaya başladıkça hızlı çalmaya başlayın eğer ilk çalışmaya başlarken hızlı çalışmaya çalışırsanız çalma sitiliniz bozulacağı gibi düzgün çalamadığınızdan yanlış öğrenirsiniz.

Parçaları çallarken parmaklarınızı eklemlerinden kırmayın mümkün olduğu kadar düz tutmaya çalışın. Gitarınızı çalarken içinizden tutuğunuz ritimde her gelen ritime bir nota gelecek şekilde çalın burada kendinizi zorlamanıza gerek yok çalışmalara aralıksız devam ettikçe ileride ritmi anlayacak ve çalarken artık hep ritmi içinizde hissedeceksiniz bu da sizin profesyonelliğinizi arttıracak.
 
VURUŞ ŞEKİLLERİ

Parmaklı teknik ile çalışıyorsanız bu tekniğin iki temel vuruş şekli vardır.

A) Apoyando=Rest Stroke= Destekli vuruş
B) Tirando=Free Stroke=Serberst Vuruş

DESTEKLİ VURUŞ

Destekli vuruş yaparken bir tele vurduktan sonra diğer tele elinizi yaslanmanız gerekir. Bu vuruşun amacı sesin gücünü arttırmaktır. Bu vuruş tekniği ile yumşaktan serte geniş bir ton elde edebilirisiniz . Ek bir destek noktası ile sesin gücünü ve netliğini arttırır. Genellikle solo yaparken ve melodi çalarken bu vuruş tercih edilir.

SERBEST VURUŞ

Serbest vuruş parmaklardan herhangi birisi tele vurduktan sonra üstteki tele değmeden açılır. Bu teknik Arpej ve akor çalarken kullanılır. Ses daha cılız gelebilir. Fakat eşlik çalmak söz konusu iken daha hafif çalmak gerektiğinden bu sorun olmaycaktır. Bu vuruşu gerektiği yerde kullanabilirsiniz. Egzersiz 5'den sonrasında çalışırken ilk olarak destekli daha sonra serbest vurarak çalışın.
 
PENALI ÇALIŞMALAR

Pena seçiminiz tamamiyle sizin seçiminize bırakılmış birşeydir. Alacağınız pena inceyse tellerde ona göre az direnç gösterir ve buda sizin çalmanızı kolaylaştırır. Tramole atarken'de bu tür penalar yani ince penalarla daha kolay çalışırsınız.

İlk olarak penayı nasıl tutacağınızı öğrenmeniz gerekiyor.

1) Penayı baş parmak ve işaret parmağınız arasında tutun.
2) Diğer parmaklarınızı kesinlikle kasmayın. Resimlerde gördüğünüz gibi sağ el yorucu ve farklı şekillere girmeden doğal olacaktır.
3) Penayı iki parmağınız arasından düşecekkadar serbest bırakmayın. Tutuş şekilleri için Penatut-1 ve Penatut-2 isimli resimlere grafik bölümünden bakabilirsiniz.


Pena ile tele vururken hafif ve esnek olmalısınız. Hafif ve esnek bir şekilde tele vurursanız iyi bir ton eldeedersiniz. Herzaman tek amacınız gitar çalarken çaldığınız ne tür müzik olursa olsun kaliteli bir ses elde etmeye çalışmak olsun bu sizi profesyonelliğe doğru götürecektir.

Pena ile tele vurmanın iki şekli vardır.

a)Alttan vuruş
b)Üsten Vuruş

Pena ile alttan ve üsten vurarak çaldığınızda birbirini takip eden notaların hem hızlı hemde kaliteli çıkmasını sağlarsınız.

Örneğin herhangi birtelede vuruş yaparken eğer hep alttan veya üsten vuruş yaparsanız hem eliniz çok çabuk yorulur iki misli enerji harcarsınız hemde çalıdığınız ne olursa olsun ses kaliteside düşer.
 
 

Yorum Yaz